7 Aralık 2020

Hue açısı nedir? Excel’de Hue açısı nasıl hesaplanır?

Hue açısı nedir? Nasıl hesaplanır? Excel’de Hue açısı nasıl formüle dökülür gibi sorularınızın yanıtını bulabileceğiniz yere hoş geldiniz. Eğer doğrudan excel hesaplamasına geçmek istiyorsanız yazının sonuna gitmelisiniz.

Renk Tanımlamanın Kısa Tarihçesi

Rengin parametreleri ilk defa Amerikalı bir sanatçı Munsell tarafından tanımlanmıştır. 1940’lı yıllarda Richard Hunter insan gözünün renkleri algılama işlemini matematiksel olarak simüle edebilmek ve renk farklarını belirlemek amacıyla yaptığı araştırmalar sonucunda LAB değerlerini geliştirdi. Hunter’ın LAB değerleri, renk koordinatlarını ve renkler arasındaki farkları belirlemek için fiili bir model olarak kabul edilirken, hiçbir zaman resmen uluslararası bir standart olarak kabul edilmedi. Daha sonra kurulan bir uluslararası organizasyon CIE, Hunter Lab’nın güncellenmiş bir versiyonunu olan CIELab’ı yayınladı. L, A, B diye adlandırılan renk tanımlamasını yapmışlardır. Dünyada artık renk bilgisi iletişiminde bu sistemler kullanılmaktadır. Rengin tanımlanmasında colorimetre ve spektrofotometre adlı cihazlardan yararlanılmaktadır.

Bugün en çok kullanılan renk sistemi L, A, B sistemidir.

L*a*b* renk değerleri tıpkı coğrafik koordinat sisteminde olduğu gibi (enlem, boylam ve yükseklik) her bir rengin tek bir nokta ile temsil edildiği koordinat sistemidir. Bu yüzden her bir rengi renk uzayında tanımlayabilmek için üç bileşen (renk koordinat değerleri) gereklidir.

L *a *b* ne anlama geliyor?

CIE L*a*b* renk değerleri, ölçüm ve renk iletişiminde için en çok kullanılan yöntemdir. L*a*b* değerleri insan gözü algılamasına yakın olarak tasarlanmıştır.

İnsan gözünün algılayabildiği tüm renkleri tanımlar. Tüm dünyada, tekstil, boya, tarım, plastik, kağıt, baskılı malzeme ve benzeri cisimlerde renk kontrolü yapmak için çok sık kullanılır.

Hue açısı nedir? Excel'de Hue açısı nasıl hesaplanır?

CIE L*a*b* renk değerleri, 3-boyutlu renk koordinatları şu şekildedir:

L* – Açıklık (lightness) koordinatı (L*=0 siyahı gösterir ve L*=100 beyazdır)

a* – kırmızı/yeşil koordinatıdır, +a* kırmızıyı, – a* ise yeşili belirtir

b* – sarı/mavi koordinatıdır ve +b* sarıyı, -b* ise maviyi belirtir.

Hue açısı nedir? Excel'de Hue açısı nasıl hesaplanır?

Hue Nedir?

Hue, genel olarak bir objenin algıladığımız rengidir ve rengin ismini belirleyen değerdir. Mor, pembe, mavi, yeşil, kırmızı, turuncu, gibi.

Chroma Nedir?

Chroma, yoğunluk veya netlik değeri, görsel renk algılamasında rengin saflık oranını gösterir. Chroma, rengin canlılık veya matlık özelliğini tarif eder. Rengin griye veya saf renge ne kadar uzaklıkta olduğunu gösterir. Hue den bağımsızdır.

Hue açısı nedir? Excel'de Hue açısı nasıl hesaplanır?

Kroma Değeri Formülü (McGuire, 1992)

Lightness Nedir?

Lightness değeri, gözlenen objenin ışığı geçirme veya yansıtma özelliğine bağlı olan boyutu tanımlar. Renk değerleri karşılaştırıldığında, daha açık veya daha koyu olarak gruplandırılabilir. Örneğin domates ile kırmızı turpun renklerini kıyasladığımızda, turp daha koyu kırmızıdır.

Hue Chroma ve Lightness’ın Grafik Üzerinde Gösterimi

Hue, renk küresi diye adlandırılan, şekilde görülen küresel biçimle temsil edilir.

Chroma değişkeni yatay eksendedir. Merkezde gri (mat) olan renkler, sağa doğru gidildikçe saf ve daha canlıdırlar.

Lightness ise dikey eksende temsil edilir. Her renk, huechroma ve lightness olarak adlandırılan bu üç değer ile karakterize edilebilir. Bu değerler sayesinde, renkleri tanımlayabilmemizi sağlayan, üç boyutlu sistemi yaratabiliriz.

Hue açısı nedir? Excel'de Hue açısı nasıl hesaplanır?

Rengin Açısı (Hue)

Rengin kırmızı, yeşillik ve mavilikte bulunduğu noktaya göre hue değeri yani rengin açısı değişir. Hue değeri 0 ise renk kırmızı 90 ise sarı, 180 ise yeşil, 370 ise mavidir.

Rengin Berraklığı (chroma – matlık – parlaklık)

Renk uzayında yer alan noktanın dikey eksene uzaklığıdır. Rengin yoğunluk derecesini gösterir. Matlık –  parlaklık yani chroma sayısal olarak arttıkça genel olarak renk parlaklaşır. Bir başka ifade ile chroma rengin yönü açıklığı – koyuluğu (lightness) değişmeden rengin doygunluğunun (griliğinin) ne kadar değiştiğinin göstergesidir.

Hue açısı nedir? Excel'de Hue açısı nasıl hesaplanır?

Hue açısı formülü ve Exce’de Hue Açısı hesaplama için girilmesi gereken formül

Gıdalarda (meyve, sebze vb) renk ölçümü yaptığımızda, kabuk rengi, zemin rengi gibi değerleri ortaya çıkardığımızda elde ettiğimiz L* a* b* değerlerinde Hue açısını bulmak için kullanacağımız formül aşağıda yer almaktadır.

Hue açısı nedir? Excel'de Hue açısı nasıl hesaplanır?

Hue açısı formülü (McGuire, 1992).

Şimdi gelelim excel’de hue açısı hesaplama işlemine. Ölçmüş olduğunuz L* a* b* değerlerinden yukarıda formülde de gördüğünüz b* ve a* değerlerini birbirine bölüyoruz ve formülde yerine koyuyoruz.

Excel’de Hue Açısı Hesaplama Formülü

=(180/3,141592654)*ATAN (b*/a*)

Excel^den ufak bir görüntü ile örnek hazırladım,

Hue açısı nedir? Excel'de Hue açısı nasıl hesaplanır?

Hue açısı hesaplama ile ilgili aklınıza takılanları yorum kısmına yazabilirsiniz. İyi çalışmalar dilerim.


Yararlanılan Kaynaklar

https://hakkisenkeser.blogspot.com/2018/01/renk-ve-boyar-madde-nedir.html

https://blog.odakkimya.com.tr/lab-renk-degerleri-nedir

McGuire, R.G. 1992. Reporting of objective colour measurement, Hortscience, 27: 1254-1255.

Share

Levent KIRCA

Lisans K.T.Ü Bahçe Bitkileri, Yüksek Lisans ODU Bahçe Bitkileri, Doktora İBU Bahçe Bitkilerinde devam ediyor. Şuan PAÜ Tavas MYO'da Öğretim Görevlisi

You may also like...

8 Responses

  1. Mehtap dedi ki:

    Öncelikle yazınız için çok teşekkür ederim. Tezimi yazma aşamasındayım, hue açısını literatürden taradım, neredeyse herkes yukarıdaki hue formülünü vermiş. İnternette gerek google gerekse youtube da bunu excelde hesaplamayı araştırdım ama bulamadım. Bu sayfanın linkini de konudan buzdarip olduğumu bilen bir arkadaşım yolladı. Şuan bana ne kadar yardım ettiniz bir bilseniz, çok rahatladım. Bütün verileri tek tek hesap makinesi ile hesaplamak zorundaydım. Çok teşekkür ederim hocam, iyi ki varsınız.

  2. Ayşegül dedi ki:

    Merhaba Levent hocam,
    Belki inanmayacaksınız ama ben de bu sayfayı Mehtap sayesinde öğrendim. Her ne kadar tezlerimiz farklı olsa hue açısı hesaplaması bende de var. Çok teşekkür ederim hocam.

  3. Hakan Derya dedi ki:

    =(180/3,141592654)*ATAN (b*/a*)
    Levent hocam merhaba işin bu kadar basit olduğunu bilmiyordum. Sırf bu hue açısını hesaplamak için 75 TL ye fonksiyonlu hesap makinesi aldım, keşke bu siteye denk gelmeseydim hocam. Elim ayağım titredi 🙂

    • Levent KIRCA dedi ki:

      Merhaba Hakan, elinin ayağının titremesi geçtiyse hesap makinesini kaldırıp üzerine beyaz dantel örtebilirsin 🙂
      Hesap makinesi her zaman işe yarar, boşuna aldığını düşünme.

  4. Tuğba dedi ki:

    HUE açısı eksi çıktığında nasıl yorumlamamız lazım daha doğrusu hue açısı – çıkar mı? benim b değerlerim – olduğu için sonuç – çıkıyor. Yanlış birsey mi yapıyorum acaba?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir