8 Haz, 2017

Tohumun Çimlenme Kararı Almasını Sağlayan Hücre Grubu Bulundu

Araştırmacılar, çevresel koşulları değerlendirip tohumun ne zaman filizleneceğini belirleyen özel bir hücre grubunun varlığını ortaya çıkardı. Bu hücre grubu, bitki embriyoları için “beyin” görevi görüyor.

Bir bitkinin filizlenme zamanı konusunda vereceği karar, yaşamındaki dönüm noktalarından biridir. Eğer çok erken olursa, bitki sert kış koşullarında zarar görebilir. Eğer geç kalırsa, kendinden önce gelişmiş çok sayıdaki bitki ile rekabet edemeyebilir.

Birmingham Üniversitesi araştırmacıları tarafından yapılan ve ayrıntıları PNAS dergisinde yayımlanan bir makale ile paylaşılan çalışmada, hız ve doğru zamanlama arasındaki dengelemenin, bitki embriyolarının içinde bulunan küçük bir hücre grubu tarafından kontrol edildiği görüldü. Söz konusu hücre grubu, insan beynine benzer biçimde işliyor.

Tohumun Çimlenme Kararı Almasını Sağlayan Hücre Grubu Bulundu Bu yazının kaynağı: https://bilimfili.com/tohumun-cimlenme-karari-almasini-saglayan-hucre-grubu-bulundu/

Bitki embriyosunun bu 3 boyutlu canlandırmasında, kara alma bileşenlerinin konumları görülüyor. Telif: University of Birmingham

Arabidopsis bitkisi üzerinde çalışan bilimciler, bu canlının “karar alma merkezi”nin iki tür hücre içerdiğini belirtiyor. Bu türlerden biri tohumun uykuda kalmasını desteklerken, diğeri filizlenmesini destekliyor. Hormon taşınımı yoluyla birbirleri ile iletişim hâlinde olan bu iki tür hücre grubu, hareket edip etmemeye karar verme anında bizim beynimizde işleyen mekanizmayı andırıyor.

Bilimciler, ayrık elemanlar arası iletişimin, bitkinin çevresine duyarlılığını kontrol ettiğini göstermek için matematiksel modelleme kullandı. Bu kuramı takiben, hücrelerin kimyasal bağlantılarının daha fazla olduğu, dolayısıyla devre elemanları arası iletişimin arttırıldığı bir mutant bitki kullandılar. Böylelikle, filizlenme zamanlamasının bu bölge içi sinyallere bağlı olduğunu gösterdiler.

Çalışmanın başyazarı Prof. George Bassel şöyle anlatıyor: “Çalışmamız, bitkinin kara alma merkezi içindeki bileşenler arasındaki kritik bir ayrıklığı ortaya çıkardı. İnsan beyninde bu ayrıklığın, çevreden gelen karar alımını sağlayacak sinyalleri pürüzsüzleştirerek ve doğruluğu arttırarak, bir gecikme yarattığı düşünülür. Bitki ‘beyni’ndeki bu bölümler arası ayrıklık da görünüşe bakılırsa işleyiş üzerinde merkezi rol oynuyor.”

Dr Iain Johnston şunları ekliyor: “Devre elemanlarının ayrıklığı, çevresel uyaranlara verilecek yanıt yelpazesini genişletiyor. Bu, bir filme gitme kararı almadan önce tek bir eleştirmenin film hakkındaki eleştirisini dört kez üst üste okumakla, dört farklı eleştirmenin eleştirilerini kaynaştırmak arasındaki farka benziyor.”

Beynin işlevlerini tanımlayan matematiksel kuram, sıcaklık çalkalanmaları gibi değişken çevresel koşullarda, sabit koşullara kıyasla daha fazla tohumun filizleneceğini öngördü. Bilimciler bu kuramı laboratuvarda sınadı ve tam olarak bu davranışı saptadı. (Aslında bu durum pek çok yetiştiricinin zaten bildiği bir şeydir ve tohumculukta “soğuk katlama” adı verilen işlem, bu amaçla kullanılır.)

BilimFili.com – “Tohumun Çimlenme Kararı Almasını Sağlayan Hücre Grubu Bulundu”  Erişim Tarihi: 08 Haziran 2017. <https://bilimfili.com/tohumun-cimlenme-karari-almasini-saglayan-hucre-grubu-bulundu/>

Bu içerik leventkirca.com.tr tarafından oluşturulmuştur. leventkirca.com.tr'nin belirtmiş olduğu "Kullanım İzinleri" ne bağlı kalmak kaydıyla kullanabilirsiniz.

KIRCA

Bilim ve teknoloji meraklısı... Ziraat Yüksek Mühendisi... Meyveleri çok seviyor...

Bunlar da ilginizi çekebilir...